2019-05-10

طوفان نوح در کنار ما - بخش چهار فصل چهارم



حق شهروندی و دمکراسی گاز کربنیک
کشتی بخار پر است

جامعه مدرن دموکرات بر اساس مارشال اینگونه متمایز می شود که برای اعضایش -شهروندانش- یک مجموعه جامعی از حقوق را تضمین کند، از آزادی عقیده و معاهده برای حق تجمع و رای دادن تا حق داشتن آموزش، سلامتی و امنیت اجتماعی.
چیزی را که مارشال قطعا دید، ولی در تحلیلش به طور سیستماتیک پیگیری نکرد، آن سمت دیگر سکه بود: ورود به وضعیت شهروندی واعطای حقوقی اش منتهی می شود به ضرورت محرومیت غیر شهروندان که در خارج محدوده اعتباری شهروندی قرار دارند.
« قایق پر است»: همیشه این ترس جایگزین شده که «توان دریافت قایق نجاتی به نام تعلق شهروندی» محدود است، حق نسبی جای داشتن در آفتاب، حتی در یک جامعه سرمایه داری دموکراتیزه شده، یک کالای کم یاب است، در نبض سیاسی، به محض آنکه فرد خودش بر روی کشتی دولت رفاه وارد شد، نردبان ورود به حق را پشت سر خود بالا می کشد. در تاریخ حق شهروندی بخاطر ترس از تعداد زیاد، از انبوه کسانی که مدعی حق هستند، همواره فراخوان درخواست بستن راه ورود داده شده است: کسی که یک بار «آن داخل» بوده، میخواهد که این برای خودش بماند؛ کسی که مشمولیت عنوان شهروندی را نهایتا بدست آورد، می خواهد این انحصار را بهر حال حفظ کند.


2019-04-27

چرا در شبه قاره هند فارسی جایش را به انگلیسی داد؟



نویسنده: رضا محمدی
شاعر

اگر کسی به هند و پاکستان سفرکند، می‌بیند هنوز علی‌رغم این که به ندرت فارسی صحبت می‌شود، نام‌های فارسی در همه شبه قاره هند زنده است. سه قرن قبل از حافظ، یکی از بزرگترین شاعران فارسی، مسعود سعد سلمان، در لاهور می‌زیست، همان که یکی از زیباترین شعرهای تاریخ را در نوستالژی شهر لاهور نوشته است.

اما در بین این هزار سال، هزاران شاعر، نویسنده و منتقد و عارف و دانشمند فارسی‌گوی دیگر، اکثرا در ایران ناشناخته‌اند، زبانی که هزار سال در شبه قاره هند، فرهنگ و هنر و اندیشه خلق کرد اما یک باره، جایش را به زبان انگلیسی داد.

فقط انگلیسی‌ها نبودند که زبان فارسی را در هند به وادی فراموشی سپردند. فارسی‌گویان در ایران نیز، چنین کردند، برای همین، بسیاری‌ها به شمول خیلی از دانشجویان ادبیات فارسی در ایران، از ثروت ادبی فارسی در هند غافل مانده‌اند.



2019-04-22

آیا فلسفه موضوعی مجرد از فرهنگ اجتماعی است؟


فرهاد قابوسی

نگاه دورادور، استثناء- پنداری و احساس رُعب نسبت به یک موضوع، سبب بدفهمی آن شده و در نهایت منجر به اسطوره سازیِ از آن می گردد. به این سیاق است که دوری از فلسفۀ ایرانی موسوم به اسلامی و کم دانشی و فاصلۀ جغرافیایی نسبت به فلسفۀ اروپایی سبب شده اند که بسیاری از علاقمندان ایرانی به فلسفه از فلسفۀ اروپایی اسطوره سازی کنند. در این روال برخی نیچه را حلال تمامی مشکلات "فلسفی" عالم می شمارند و بعضی فلسفه کانت را مستدل ترین اندیشۀ فلسفی می دانند. درحالی که قرار دادن این فلاسفه در متن فرهنگ اجتماعی مولدشان نشان می دهد که هردوی آنها بقول معروف "پیاز هم می خوردند"


2019-04-13

طوفان نوح در کنار ما - بخش چهار فصل سوم



در سال 2010 به این گونه بود که شهروندان ایرلند آزادی ویزا به 95 کشور جهان، دانمارکی‌ها و سوئدی‌ها به 94 کشور داشتند و برای آلمانی‌ها همچنین به 93 کشورآزادی سفر بدون ویزا وجود داشت. درحالی که شهروندان ایران بدون مشکل فقط به 6 کشور، پاکستان به 4 کشور، عراق و سومالی و افغانستان هر کدام فقط به دوکشور دیگر می توانستند سفر کنند.

در حالی که ما فرزندان رفاه اجازه داریم به دنیای خارج برویم، دنیای «آن خارج» نباید به سوی ما به داخل بیایند، حداقل در شکل یک انسان که از خون و گوشت ساخته شده. با قرض گرفتن واژه ای از زیست شناسی و فیزیک می توان طرح قواعد تردد از مرکز جامعه جهانی در سرمایه داری گلوبال را به عنوان «غشاء نیمه تراوا» نشان داد - همانند عملکرد دیواره سلول ها - سیاست ویزای حاکم بر عبور و مرور مرزی در یک جهت اجازه عبور می دهد، و در جهت دیگر آن را مسدود میکند. ولی مرزهای جوامع برون فکن به طرف بیرون، و نه به طرف درون، قابل عبور است - به عبارت دیگر آنها چنان طراحی شده اند که هر چیز را که نمی خواهند نزد خود داشته باشند، می تواند به طور موثری از ورود محروم شود.



2019-04-10

پی‌آمدهای افول امریکا / امانوئل والرشتاین / ترجمه پرویز صداقت





مدت زمان درازی است که بحث کرده‌ام افول ایالات متحد به‌مثابه یک قدرت هژمونیک از حدود 1970 آغاز شد و این افول آرام در دوران رییس جمهوری جورج بوش شتاب گرفت. نخستین بار نوشتن در این مورد را در 1980 یا بعد از آن آغاز کردم. در آن زمان واکنش همه‌ی اردوگاه‌های سیاسی به این بحث این بود که آن را به عنوان بحثی نامعقول رد می‌کردند. در دهه‌ی 1990، کاملاً برعکس، بازهم واکنش همه‌ی طرف‌های طیف سیاسی این بود که ایالات متحد به اوج سلطه‌ی تک‌قطبی دست یافته است.


این مقاله مربوط به سال 2013 است که اکنون اینجا ارائه می شود


2019-04-02

طوفان نوح در کنار ما - بخش چهار فصل دوم



وقتی از تردد مکانی صحبت میکنیم، یعنی ازمسافرت صحبت میکنیم. بر مبنای حکایتی از امانوئل کانت است که «سفر، میآموزد»، و شهروندان دنیای شمال - آنچنان که دیده می شود- بیش از حد تشنه آموختن هستند. از دهه ها قبل آلمان ها به عنوان «استاد مسافرت به دنیا» معروف هستند، در سال 2015 میزان پروازشان به خارج بی سابقه بود: میزان 81.6 میلیون نفر مسافر از فرودگاههای آلمان به سفرهای خارجی دورتر و یا نزدیکتر رفته اند و نسبت به سال قبل رشد زیادی داشته اند - در محاسبه به مفهوم آن است که تمام آلمان دراین سال یک بار به خارج رفته اند. از هر ده آلمانی فقط یکی هنوز پرواز نداشته است. مردها بیشتراز زنها رفته اند. سه چهارم مسافرتها به اتحادیه اروپا بوده است، همچنین 20 میلیون بار پرواز بین قاره ای در برنامه اشان بوده: در حدود 6 میلیون مورد به آمریکا رفته اند و کمی بعد از آن مقصد مسافرتشان شمال آفریقا و شرق و یا جنوب آسیا بوده است.

حال باید در اینجا کمی به اثرات زیست محیطی شناخته شده توسعه و رشد مداوم سفر بپردازیم- مثلا میزان عقلایی بودن پرواز فرا قاره ای برای کمک به نوزادان لاکپشت دریایی. بر اساس داده های سازمان توریسم جهانی وابسته به سازمان ملل (UNWTO) ورود توریست در سراسر جهان از 50 میلیون در سال 1950 به 684 میلیون در سال 2000 و با رشد افزاینده به 922 میلیون در سال 2008 افزایش یافته است.



2019-03-28

زمینه های فرهنگی نابسامانی های سیاسی معاصر:
اشکالات عمده تاریخنویسی و شرقشناسی در اروپا


فرهاد قابوسی

مقدمه و منظور: ریشه برخی از تنش ها و نابسامانی های عمده دهه های اخیر شرق، همچنانکه سوابق شان نشان می دهند، در عدم تعادل رابطه میان شرق و غرب نهفته است. عدم تعادلی که ناشی از دخالت های مستمر غرب در شرق در عین عدم شناخت و تفاهمش با فرهنگ های شرقی بوده است. عدم شناختی که ناشی از آن تصویر ذهنی است که غرب از شرق با نگاه از زاویه برتری فرهنگی غرب نسبت به شرق طرح کرده است. در این رابطه است که یا باید اشکالات اساسی عملکرد فرهنگ اروپا را در رابطه با دوام کنترل غربی توزیع غیر عادلانه ثروت نسبت به شرق، ناشی از اشکالات اساسی اندیشه اروپائی بعنوان عامل محرکه فرهنگ اروپائی تلقی کنیم. و یا آنچنانکه برای دفاع از اندیشه اروپائی در برابر انتقادات اساسی سعی می شود، اشکالات مذکور را همچنانکه نظرگاه اصلی غرب در پی القاء آنست، ناشی از بی شعوری شرقی و لذا ناتوانی فرهنگی شرق به پذیریم.





2019-03-17

فقر در نیویورک - متروپول نابرابری



نیویورک شهر آسمان خراش ها و مجتمع های خرید - و فقر. تنها 105000 دانش آموز مدرسه طبق آمارهای رسمی بی خانمان هستند.

درحالی که اجاره ها بازهم افزایش می یابد، شانس بچه ها برای شروع یک زندگی خوب کاهش می یابد.

مقاله ای از : Stefanie Dodt, ARD-Studio New York


2019-03-15

طوفان نوح در کنار ما - بخش چهار فصل اول



این چنین که دیده می شود جهانی سازی یک واقعیت محض نیست، یک واقعیت انکارناپذیر نیست. این برای یکی واقعیت است و برای خیلی دیگران یک خیال است. جهانی سازی به یک معنی یک اعجوبه است، یک سرابی است که در عرض جغرافیایی ما از روابط اقتصادی و اجتماعی، مادی و فرهنگی جهانی، ایجاد و حاکمیت یافته. و صحبت دلچسبی که از فرصت جهانی سازی، از امکانات خلق شده توسط آن، از تاثیر سازنده اش و آثار آن در پیوند بین انسانها و ملتها می شود نه اینکه فقط گاهی ایدئولوژیکی است ، بلکه هر بار و همیشه وقتی که استدلال می شود، این فرصت و امکانات برای همه به یکسان معتبر است. زیرا که برعکس است: دنیای امکاناتی که جهانی سازی بدون شک باز کرده است، همزمان در مقابل بستن رسمی دیگر فضاهای ممکن قرار دارد. هر اندازه که بخواهد امکان فراهم کند به همان اندازه محدودیت ایجاد می کند، به همان اندازه که از یک طرف پیوند بزند به همان اندازه از طرف دیگر جدا می سازد.


2019-03-11

علت بی‌اعتمادی به پزشکان، خطاهای پزشکی نیست



بررسی رابطه پزشک و جامعه در ایران امروز

یک پزشک: من از شمال می آیم . هفته پیش در شمال یک بارانی آمد و چندین و چند پل فرو ریخت و چندین و چند نفر کشته شدند هیچ جا ما ندیدیم هشتک بزنند و بنویسند قصور مهندسی، هیچ جا ندیدیم اینقدر بدو بیراه بگویند در حالی که یک خطای کوچک پزشکی خیلی بزرگ نمایی می شود، چند سال پیش خطای کشیدن یک بخیه در حد یک بحران بزرگ اجتماعی شد. و این برای ما یک پرسش است. پرسش است که چرا در بخش پزشک و جامعه این رابطه تا این حد مخدوش شده. الآن ما در خدمت آقای محدثی هستیم. آقای محدثی شما آمده اید امروز مارا ویزیت کنید و نسخه بپیچید. خوشحال هستیم که در خدمت شما هستیم.


دکتر حسن محدثی، دکترای جامعه شناسی و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، این مشکل را در نشست انجمن پزشکان عمومی ایران ریشه یابی میکند.
توجه شما را به دیدن ویدیوی این نشست جلب می کنیم.