2019-02-14

خصوصی‌سازی یک پروژه شکست‌خورده است.



گزارش کتبی سمینار ششم دی 97
بهمراه فایل صوتی

پنجشنبه گذشته سمینار «خصوصی‌سازی در ایران» با حضور پرویز صداقت، فریبرز رئیس‌دانا و محمد مالجو در مؤسسه مطالعات سیاسی- اقتصادی پرسش برگزار شد. استقبال گسترده مخاطبان از این نشست نشان‌دهنده اهمیت بیش از پیش بررسی نظری- تاریخی و موردی فرایند خصوصی‌سازی در ایران معاصر است، به‌خصوص با درنظرگرفتن وضعیت کنونی صنایع و واحدهای تولیدی. در این نشست هر یک از سخنرانان به جنبه‌ای از این فرایند طی دهه‌های گذشته پرداختند. ابتدا پرویز صداقت تاریخچه‌ای از خصوصی‌سازی و برندگان و بازندگان آن ارائه کرد، با تمرکز بر دو نمونه شرکت ملی مخابرات و شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه. سپس فریبرز رئیس‌دانا در بحث نظری- تاریخی خود خصوصی‌سازی در ایران و جهان را بررسی کرد و در مقابل آن به سه بدیل دولتی‌کردن، ملی‌کردن و اجتماعی‌کردن پرداخت. در نهایت محمد مالجو از سازوکار خصوصی‌سازی طی سه دهه گذشته، روش‌های متنوع آن و راهکارهای پیش‌روی جنبش‌های اجتماعی سخن گفت. آنچه در ادامه می‌آید خلاصه‌ای از بحث‌های ارائه‌شده در این نشست است، با این‌ توضیح که سخنرانی مالجو با ارجاع به نمودارهای متعدد و روشنگری انجام شد که در اینجا حذف و خلاصه شده است.


2019-02-14

طوفان نوح در کنار ما - بخش سه فصل پنجم



دنیا در کاپیتالوسن: مقروض بودن اکولوژیکی
کشورهای شمالی دنیا

همانگونه که دراصل زمین شناسی - همچنین درمسئله طبقه بندی تاریخی، همیشه تمایل وجود داشته: در قرن 21، نقش تغییردهنده گی ساختاری انسان بر جهان به طور منطقی دیگریک واقعیت اجتماعی انکار ناپذیر شده است. و بعضی صحبت از این می کنند که، عصر دگرگونی زمین به بوسیله انسان با عصر حاکمیت انباشت سرمایه همزمان شده است. دگرگونی سرمایه که امروزه شاهدش هستیم، یک دگرگونی ناشی از نیروی محرکه ی سرمایه است.ناشی از منطق بکارگیری سرمایه و سودآوری سرمایه، از سرمایه گذاری وبازگشت مجدد سرمایه، از رشد و گسترش، از اقتصاد بر مبنای رشد مداوم شالوده آن.

چیزی که این بدهی اکولوژیکی را برای مردمان جنوبی دنیا به خصوص سنگین می کند- و هریک از شمال دنیا را به ویژه سبک می کند - ، واقعیتی است که اغلب در طول زمان نامرعی می ماند. کسی انتظار ندارد که ازیک «فاجعه» ، مثل فاجعه ی به تصویر آمده در ابتدای این کتاب در مورد جریان رود خانه سمی در ریودوسه، چیز خوبی عاید شود- تنها «وجه مثبت» آن قبل از همه در این است که،آنها وقوع پذیری آنرا حد اقل برای یک لحظه کوتاه در توجهات اقتصادیشان در رسانه ها منعکس کنند. قبل از هر چیز این امکان را فراهم کنند که این تصاویر متاثرکننده حداقل لحظه ای در وجدان آگاه اجتماعی در دوردست ها از محل حادثه در دنیای رفاه شمالی تاثیر گذارد


2019-02-12

سرنوشت ۵۰ شرکت بعد از واگذاری



نتایج دو تحقیق درباره عملکرد شرکت‌های واگذارشده پس از واگذاری، که به سفارش خودِ سازمان خصوصی‌سازی در سال‌های اخیر انجام شده، همه ادعاهای مسئولان سازمان خصوصی‌سازی درباره موفقیت خصوصی‌سازی در ایران را زیر سؤال می‌برد.

درگیری بر سر مثبت یا منفی‌بودن نتایج واگذاری شرکت‌های دولتی در دو دهه گذشته و عملکرد سازمان خصوصی‌سازی در ماه‌های گذشته، در حالی بالا گرفته است که کمبود تحقیقات علمی و جامع درباره این مسئله، به‌شدت احساس می‌شود. اما نکته جالب درباره این موضوع، نتایج دو تحقیق درباره عملکرد شرکت‌های واگذارشده پس از واگذاری است که هر چند به سفارش سازمان خصوصی‌سازی در سال‌های اخیر انجام شده و نتایج آن همه ادعاهای مسئولان سازمان خصوصی‌سازی را درباره موفقیت خصوصی‌سازی در ایران، زیر سؤال می‌برد. تحقیقاتی که بازخوانی نتایج تکان‌دهنده آن در موقعیت فعلی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.


2019-02-11

طوفان نوح در کنار ما - بخش سه فصل چهارم




کثیف ها، تمیز اطلاق می شوند
تناقض محیط زیست جهانی

در واقع پُر درآمدترین کشورهای دنیا، بزرگترین رد پای محیط زیستی را به جای می گذارند: از سالهای 1960 طبق محاسبات به طور ثابت این برای آنها بالای 5 «هکتار زمین جهانی» globalen Hektar) gha) به ازای هر فرد می باشد - و این خیلی زیاد است یعنی تا سه برابر ظرفیت زیستی کنونی زمین است. ظرفیت زیستی زمین در پنج قرن اخیر از سه gha[هکتارجهانی] به 1،7 gha برای هر فرد کاهش یافته است. در حالی که رد پای کشورهای فقیردر این مدت عملاً تغییری نکرده و همچنان به میزان یک هکتار ( gha)برای هر فرد می باشد،

و در عین حال ولی شهروندان جوامع مصرف گرا که در بالای منحنی نیازمندی به منابع قرار دارند، میتوانند خوشحال باشند که نسبت به فقیترین کشورهای جهان که در مصرف - اجباراً - به طورنابرابر قانع هستند، به طور واضحی از خسارات زیست محیطی کمتری برخوردارند. رودهای تمیز نزد آنهایی که با پاهای بزرگ زندگی می کنند – فاضلاب‌های بوگندی در آنجا که هیچ چیزی ندارند: این امررا تبادل اکولوژیکی نابرابر در ابعاد جهانی ممکن می سازد. قطع آسیب‌های محیط زیستی محلی در جوامع پیشرفته صنعتی گرچه نسبتاً خوب است ولی به تنهایی به هیچ عنوان برای نتیجه بخش بودن یک سیاست محیط زیستی به منظور رفع مشکلات حاصل از آن، کافی نیست. ومشکلات حاصل ازنتایج خسارات بزرگ محیط زیستی، قطعاً برای ما هم باقی می ماند،


2019-02-09

طوفان نوح در کنار ما - بخش سه فصل سوم


فرا تر از سویا:
از دفتر خاطرات جامعه برونفکن

روغن پالم در عرض جغرافیایی ما، قبل از همه چیز برای تولید مواد غذایی( مارگارین و روغن خوراکی)، همچنین لوازم آرایشی و سوخت استفاده می شود و درمناطق جنگل‌های بارانزای زمین کاشت می شود. اندونزی به همراه مالزی بزرگترین تولید کنندگان روغن پالم در جهان هستند: چهار پنجم نیاز دنیا را این دو کشور پوشش میدهند، که سطح زیر کشت را در بیست سال گذشته 14 برابر کرده اند. این رفع نیاز به وسیله جنگل ‌زدایی به کمک آتش - که فقط در اندونزی میان سالهای 1990 تا 2010 برابر 26 میلیون هکتار جنگل قربانی شدند- مقدار غیر قابل اندازه ای گاز کربنیک تولید شد، هم برای آزاد کردن زمین‌هایی که در حاشیه آب خشک کرده اند وهم برای آتش زدن جنگل‌ها

در سال 2012 بیش از سه میلیون تن واردات نساجی از آسیا به اتحادیه اروپا اعلام شده است. دیگر صادر کنندگان در مقابل این حجم رنگ می بازند - کشورهای اروپای شرقی خارج از اتحادیه اروپا و آمریکای شمالی که [سهم‌شان] فقط 34 هزار تن می باشد. همچنین از مقداردستمزد پرداختی در صنایع پوشاک هند رنگ انسان می پرد، اما نه از حسادت: میانگین دستمزد معمول در این رشته در سال 2011 مطابق با 23درصد حداقل هزینه زندگی در هند بود، در واقع این فقط سه درصد بیشتر از ده سال قبل است، ولی نسبت به بنگلادش که همین دستمزد به طور مدام فقط 14 درصد سطح دستمزدهاست ( در حالی که میزان حوادث و یا خطر مرگ نسبت به هند مشخصاً بالا تر است) این دستمزد می تواند خیلی هم سخاوتمندانه باشد.

ما مرورسریع در چرخه مواد در جوامع برونفکن را پایان می دهیم. با اینکه طبیعتاً هنوز حداقل این سئوال باقی می ماند که در نهایت زباله های مواد مصرفی دنیای شمال کجا می ماند. غالبا در دنیای شمال نمی ماند. به عنوان مثال فقط در سال 2011آمریکا مقدار 300000 تن قراضه محصولات الکترونیکی را به آسیا و بیشتر از 100000 تن از طریق مرز همیشه بسته و زیرکنترل که به سختی برای افراد به طرف آمریکا قابل عبور است، به مکزیک صادر کرده است. و از همه بیشتر مناطق متروپل آفریقا، از هر جهت برای صادرات زباله از آن‌سوی اقیانوس اطلس محبوب است- معادن کمیاب وارد و پس مانده های بدرد نخور آن خارج می شود- این به معنی محدوده واردات و صادرات جوامع برونفکن است.